اهمیت رنگ بندی کلاه‌های ایمنی

رنگ کلاه‌ ایمنی از اهمیت ویژه‌ای در محیط‌های کاری برخوردار است و برای تداوم فرایندهای کاری بدون حادثه و جلوگیری از تاخیر در رفع مشکلات احتمالی، تشخیص سریع و دقیق افراد مسئول امری حیاتی می باشد. کلاه ایمنی یکی از مهم ترین تجهیزات ایمنی در کارگاه ها و محیط های کاری است. این کلاه ها از سر کارگران در برابر صدمات ناشی از سقوط اجسام، ضربه و برق گرفتگی محافظت می کنند.

 

در مثالی فرضی در یک بخش از کارگاه ساختمانی، وجود یک مشکل جدی در بخش برق تشخیص داده شده است. در این هنگام نقش رنگ کلاه‌ ایمنی به عنوان یک سیستم شناسایی مؤثر به چشم می‌خورد. با تعیین رنگ‌های مختلف برای هر گروه از کارگران، مسئولان می‌توانند به سرعت و با دقت نیروهای مورد نظر خود را شناسایی کرده و به حل مشکلات احتمالی بپردازند.

از طرفی در کارگاه‌های ساختمانی استفاده از رنگ‌های روشن برای کلاه‌های ایمنی رواج دارد؛ زیرا این رنگ‌ها دید خوبی از فواصل دور دارند و به سادگی نیز قابل مشاهده هستند. همچنین اگر قسمتی از کارگاه برای راه‌اندازی و فعالیت یکی از ماشین آلات ساختمانی تخلیه شود، افراد مسئول می‌توانند با توجه به رنگ کلاه‌های ایمنی، از دور اطمینان حاصل کنند که همه در جریان انجام وظایف به صورت ایمن هستند.

علاوه بر این در مواقع اضطراری مانند وقوع حوادث یا مشکلات فنی ناگوار، امکان دسترسی سریع به شخص مسئول با استفاده از رنگ بندی کلاه‌های ایمنی به شدت افزایش می‌یابد. این سیستم از شناسایی تصادفی و تاخیر زمانی جلوگیری می کند و به امکان تشخیص آسان افراد و بهبود عملکرد و ایمنی کلی محیط کار کمک می‌کند.

 

کاربرد رنگ ها در کلاه‌ ایمنی در کارگاه ها

در نگاه اول به نظر می رسد که کلاه ایمنی فقط برای محافظت از سر کارگران استفاده می شود و نیازی به رنگ بندی خاصی ندارد. اما در واقع، رنگ کلاه ایمنی کاربردهای مختلفی دارد که عبارتند از:

  • شناسایی کارگران: رنگ بندی کلاه ایمنی به مسئولان کارگاه کمک می کند تا افراد را در موقعیت های مختلف شناسایی کنند. این امر می تواند در جلوگیری از حوادث، افزایش ایمنی، و ایجاد نظم و انضباط در کارگاه ها مفید باشد.
  • افزایش ایمنی: رنگ بندی کلاه ایمنی می تواند به افزایش آگاهی و مسئولیت پذیری افراد در مورد ایمنی خود کمک کند. این امر می تواند از بروز حوادث جلوگیری کند.
  • نظم و انضباط: رنگ بندی کلاه ایمنی می تواند به ایجاد یک سیستم مشخص برای شناسایی افراد کمک کند. این امر می تواند به کارآمدتر شدن عملکرد کارگاه کمک کند.

 

کاربرد رنگ کلاه ایمنی - مفهوم هر رنگ

 

انواع رنگ کلاه ایمنی

کلاه‌های ایمنی به دلیل اهمیت حفاظتی خود در محیط‌های کاری، رنگ‌های متنوعی دارند که هر یک نشانگرهای مهمی برای شناسایی و تفکیک در محیط کار به حساب می‌آیند.این رنگ‌ها به‌طور گسترده در صنعت بهبود ایمنی کارگران و شناسایی آسان‌تر افراد در محیط کار کمک می‌کنند. از آنجایی که هر رنگ نشانگر یک گروه خاص از افراد است، امکان تشخیص سریع و مؤثرتر در مواقع اضطراری وجود دارد. میان این رنگ‌ها، موارد زیر به عنوان پرکاربردترین و حائز اهمیت ترین آنها مطرح هستند:

 

رنگ بندی کلاه ایمنی براساس جایگاه شغلی

 

کلاه ایمنی سفید

رنگ سفید معمولاً برای افراد رده بالا مانند مهندسان، مدیران، و سرپرستان انتخاب می‌شود. این رنگ به دلیل دید بالایی که فراهم می‌کند، در محیط‌هایی که نیاز به تشخیص سریع افراد دارند، استفاده می‌شود.

کلاه ایمنی زرد

رنگ زرد برای کارگران ساختمان معمولی استفاده می‌شود. این رنگ جهت تمایز آسان این افراد در محیط کارگاه‌های ساختمانی به‌کار می‌رود.

کلاه ایمنی سبز

افراد خدمات فنی و مسئولان ایمنی از کلاه‌های سبز استفاده می‌کنند. رنگ سبز به خوبی این افراد را از دیگران تمایز می‌دهد.

کلاه ایمنی آبی

کارمندان بخش تعمیرات، تکنسین‌های برق، گروه‌های نجاری و اپراتورهای فنی از کلاه‌های آبی استفاده می کنند. این رنگ جهت نمایش افراد فنی در محیط کار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلاه ایمنی قرمز

کلاه ایمنی قرمز مختص نیروهای آتش‌نشانی است. این رنگ برای تشخیص سریع این افراد در محیط‌های اضطراری و خطرناک انتخاب می‌شود.

کلاه ایمنی قهوه‌ای

کارگرانی که در محیط‌های با دمای بالا فعالیت دارند، از کلاه‌های قهوه‌ای استفاده می‌کنند. این کلاه‌ها برای حفاظت از سر در مقابل حرارت و اشعه مستقیم آفتاب طراحی شده‌اند.

رنگ خاکستری

رنگ خاکستری در کلاه‌های ایمنی، مخصوصاً برای مهمانان، بازدیدکنندگان، و پیمانکاران در کارگاه‌های ساختمانی بزرگ و تخصصی به کار می‌رود. این رنگ، با وجود اینکه دید بالایی ندارد، اما می‌تواند از بازدیدکنندگان در برابر اجسام سنگین محافظت نماید.

رنگ مشکی

رنگ مشکی معمولاً توسط سرپرستان یا بازرسان ایمنی به کار گرفته می‌شود. به دلیل ویژگی‌های آشکار آن، در صورت وجود هر گونه مشکل، می‌توان بازرس را به سرعت شناسایی کرد و او را فوراً مطلع ساخت.

کلاه ایمنی نارنجی

کلاه ایمنی با رنگ نارنجی به طور کلی برای کارگران در ساختمان‌ها استفاده می‌شود و اکثراً برای خدمه جاده مناسب است. این افراد معمولاً در حوزه‌هایی مثل زدن اجسام سنگین مهارت دارند و دارای آموزش‌های خاصی برای انجام این کارها هستند. این نوع کلاه ایمنی ممکن است بر سر اپراتورهای زمین، اپراتورهای فنی، و اپراتورهای جرثقیل قرار گیرد.

 

استاندارد رنگ کلاه ایمنی

استاندارد رنگ کلاه ایمنی معمولاً توسط سازمان‌ها و استانداردسازی‌های ملی یا بین‌المللی تعیین می‌شوند. این استانداردها به منظور افزایش ایمنی و شناسایی سریعتر افراد در محیط‌های کاری مختلف تدوین می‌شوند. در زیر، به برخی از استانداردهای معروف مربوط به رنگ بندی کلاه ایمنی اشاره می‌شود:

 

استاندارد ایران

در ایران، استاندارد مشخصی برای رنگ کلاه ایمنی وجود ندارد. با این حال، بیشتر کارگاه ها و مراکز از ترتیب رنگ ذکر شده در استاندارد کشور ایالات متحده آمریکا استفاده می کنند. بر اساس این استاندارد، رنگ های زیر برای کلاه ایمنی استفاده می شود:

  • سفید: برای مدیران و سرپرستان
  • آبی: برای برق کاران، نجاران و کلیه تکنسین های فنی
  • قرمز: برای نیروی آتش‌نشانی و اطفاء حریق
  • سبز: برای مامور کنترل رعایت ایمنی محل
  • خاکستری: برای مهمانان و بازدیدکنندگان
  • زرد: برای کارگران و هر نیرویی که در حال جابجا کردن تجهیزات یا استفاده از تجهیزات خاصی در ساختن آن پروژه می باشد

در برخی کارگاه های ایران رنگ قرمز ممکن است برای واحد HSE نیز مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین رنگ قهوه ای در بسیاری از کارگاه های ایران استفاده نمی شود.

 

استاندارد ANSI/ISEA Z89.1 امریکا

این استاندارد توسط انجمن ملی صنایع ایمنی (ANSI) و انجمن تجهیزات صنعتی و محافظتی (ISEA) تدوین شده است. رنگ‌های مختلف برای شناسایی نوع کلاه ایمنی و مهارت یا وضعیت کارگران در این استاندارد تعیین شده‌اند. در آمریکا، استاندارد ANSI Z89.1-2018، رنگ بندی کلاه ایمنی را مشخص می کند. بر اساس این استاندارد، رنگ های زیر برای کلاه ایمنی استفاده می شود:

  • سفید: برای مهندسان، مدیران پروژه و سوپروایزرها
  • آبی: برای برق کاران، نجاران و کلیه تکنسین های فنی
  • قرمز: برای نیروی آتش‌نشانی و اطفاء حریق
  • سبز: برای مامور کنترل رعایت ایمنی محل
  • خاکستری: برای مهمانان و بازدیدکنندگان
  • زرد: برای کارگران و هر نیرویی که در حال جابجا کردن تجهیزات یا استفاده از تجهیزات خاصی در ساخت آن پروژه می باشد
  • قهوه ای: برای کسانی که از تجهیزات گرمایشی دما بالا استفاده می کنند

استاندارد EN 397 اتحادیه اروپا

استاندارد EN-397 اروپایی به موارد مشابه ANSI/ISEA Z89.1 مرتبط است و در خصوص ویژگی‌های کلاه‌های ایمنی برای حفاظت در برابر ضربه، حرارت، و جریان الکتریکی تعیینات دارد.

 

استاندارد AS/NZS 1801 استرالیا و نیوزیلند

این استاندارد ملی برای کلاه‌های ایمنی در استرالیا و نیوزیلند استفاده می‌شود. شناسایی افراد بر اساس رنگ کلاه ایمنی نیز در این استاندارد مشخص شده است.

 

استاندارد GB/T 2811-2007 چین

این استاندارد ملی چینی به مشخصات فنی برای کلاه‌های ایمنی اشاره دارد و رنگ‌های استفاده شده در کلاه‌ها را تعیین می‌کند.

 

استاندارد JIS T8131 ژاپن

استاندارد ژاپنی JIS T8131 نیز به موارد مرتبط با کلاه‌های ایمنی و ایمنی شخصی می‌پردازد.

رنگ کلاه ایمنی در صنعت برق

استاندارد لوازم حفاظت فردی در صنعت برق، استاندارد شماره 501-83، رنگ بندی کلاه ایمنی را به شرح زیر مشخص می کند:

1. کلاه ایمنی نوع A

باید در رنگ های سفید، یشمی، طلایی و آبی تهیه شود. این نوع کلاه از سر در مقابل ضربات مکانیکی و یا اجسام در حال سقوط محافظت می کند.

 

2. کلاه ایمنی نوع B

علاوه بر رنگ های ذکر شده در کلاه ایمنی نوع A، در رنگ های نارنجی یا زرد نیز تهیه می شود. این کلاه از سر در مقابل تماس با هادی های حامل جریان برق و شوک الکتریکی ناشی از ولتاژهای فشار ضعیف و فشار قوی نیز محافظت می کند.

 

رنگ کلاه ایمنی برای کارکنان برحسب نوع کار آنها و مسئولیت شغلی ایشان به شرح زیر توصیه می شود:

  • رنگ یشمی: برای کارکنان واحد ایمنی
  • رنگ قرمز: برای کارکنان واحد آتش نشانی
  • رنگ زرد: برای برقکاران
  • رنگ سفید یا طلایی: برای مهمانان

 

رنگ کلاه ایمنی در شرکت ملی نفت ایران

رنگ بندی مورد استفاده در شرکت ملی نفت ایران به شرح زیر می باشد:

  • طوسی: مدیران ارشد و روسای مناطق
  • سفید: بهره برداری و عملیات
  • آبی: تعمیرات و مخابرات
  • سبز: خدمات و بازرسی فنی
  • زرد: اداره HSE واحد خدمات، ایمنی و محیط زیست
  • قرمز: اداره HSE واحد آتش نشانی
  • نارنجی: بازدیدکنندگان و مهمانان

رنگ کلاه ایمنی در معدن

کلاه‌های ایمنی معدن اغلب سفید رنگ هستند و برای محافظت در برابر سقوط سنگ‌ها و اجسام سنگین در محیط‌های معدنی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 

جمع بندی

رنگ کلاه ایمنی یکی از مهم ترین عوامل ایمنی در محیط های کاری است. با استفاده از این روش می توان به سرعت و به راحتی افراد مسئول را شناسایی کرد. این امر می تواند به کاهش حوادث و بهبود عملکرد محیط کاری کمک کند.

تبصره 1: در شرکت هایی که ساختار سازمانی متفاوت با جدول فوق دارند، رنگ بندی کلاه ایمنی باید توسط واحد HSE تعیین شود.

تبصره 2: رنگ کلاه ایمنی پیمانکاران باید مطابق با جدول فوق باشد و آرم شرکت مربوطه نیز بر روی آن درج شود.

تبصره 3: مشخصات شرکت مربوطه (آرم و نام شرکت) باید بر روی کلاه ایمنی درج شود.

 

4.6/5 - (33 رای)