استخدام کارشناس فروش تلفنی و حضوری در شرکت سلامت پیشرو ایمن سپاهان(سپاس) - کلیک کنید

چگونه یک ماسک انتخاب کنیم؟

چگونه یک ماسک انتخاب کنیم؟

ماسک تنفسی رسپیراتور گرد و غبار فیلتر کارتریج ایمنی حفاظت فردی لوازم تجهیزات ایمن سپاهان

یکی از مهمترین راه های اصلی تماس با مواد زیان‌آور هوابرد، راه تنفسی است. مواد زیان‌آور می‌توانند باعث وارد شدن صدمات فیزیکی و ایجادتحریک در سیستم تنفسی شده و یا پس از جذب در ریه‌ها به قسمت‌های دیگر بدن نیز منتقل شوند. در حیطه علم بهداشت حرفه‌ای رسپیراتور عبارت از وسیله‌ایست برای محافظت افراد در برابر مواد مضر و سمی موجود در هوا.

انواع رسپیراتور:

A– تصفه کننده هوا

1-1 - کارتریج‌های گرد و غبار، فیلترهای مکانیکی

1-    گرد و غبار

2-    میست‌ها

3-    مه‌ها

4-    دمه‌ها

5-    آئروسل‌ها

1-2 – کارتریج‌های شیمیایی، سیستم‌های جاذب

1-    گازها

2-    بخارات

B- تامین کننده هوا (عموماً فشار مثبت)، ممکن است برای حفاظت در برابر ذرات، گازها و بخارات مورد استفاده قرار گیرند.

1-    خود تامین

2-    شیلنگ دار

3-    ترکیبی از دو نوع بالا

در طبقه بندی دیگر انواع ماسک عبارتند از:

A- ماسک‌هایی که به طور محک روی صورت می‌نشینند:

1-    تمام ماسک

2-    نیم ماسک

3-    ربع ماسک

B- ماسک‌هایی که به صورت محکم روی صورت قرار نمی‌گیرند:

1-    هودها

2-    هلمت‌ها

3-    بلوزها

4-    لباسهای کامل

محدودیت‌های استفاده از رسپیراتورهای تصفیه کننده هوا:

1-    جائیکه غلظت اکسیژن کافی نیست (برای مثال فضاهای محصورنضیر درون مخازن)

2-    جائیکه خطرات موجود از نوع IDLH است. به پیوست یک مراجعه شود.

3-    جائیکه ماهیت آلاینده ناشناخته باشد.

4-    جائیکه غلظت آلاینده مشخص نبوده و یا غلظت آن از حد توانایی رسپیراتور تجاوز کند.

5-    جائیکه امکان جذب یا فیلتره کردن اثر بخش آلاینده عملی نیست.

6-  جائیکه خصوصیات هشداردهندگی آلاینده‌ها ناکافی بوده و رسپیراتور مجهز به وسیله‌ای که پایان توانایی آن را در جداسازی آلاینده‌ها نشان دهد نمی‌باشد. (موادی با خصوصیات هشداردهندگی ناکافی موادی هستند که نمی‌توانند از طریق بو یا تحریک در پایین‌تر از غلظتی که باعث اثرات زیان بار می‌شوند، شناسایی گردند. زمانی که آستانه‌ی بوی ماده‌ای بالاتر از حد مواجهه مجاز (PEL) آن باشد، آن ماده به عنوان ماده‌ای با خصوصیات هشداردهدگی پایین شناخته می‌شود.)

7-    جهت افرادی که دارای زخم صورت، ریش یا موهای بلند هستند.

8-  جهت محلهای دارای هوای سرد، افراد استفاده کننده از عینک‌ها و لنزهای تماسی و زمانی که برقراری ارتباط کلامی ضروری است باید از رسپیراتورهایی که جهت رفع همین مشکلات طراحی شده‌اند استفاده نمود.

تست تناسب:

جهت ارزیابی تناسب رسپیراتورهایی که به صورت محکم می‌نشینند از تستهاس تناسب به شرح ذیل استفاده می‌شود:

A- تست کیفی تناسب شامل:

1-  تستهای فشار مثبت و منفی: تستهای فشار منفی تنها بر روی ماسکهایی که بطور محکم روی صورت می‌نشینند انجام می‌شود که با مسدود کردن مجرای ورودی و تنفس آرام فرد صورت می‌گیرد که در صورت وجود نشتی ورود هوا به درون ماسک احساس می‌‌شود. تستهای فشار مثبت با مسدود کردن دریچه بازدم و بازدم آرام فرد صورت می‌گیرد که در صورت وجود نشت این مسئله احساس خواهد شد. در صورت مشاهده نشتی، رسپیراتور تنظیم شده و تست مجدداً تکرار خواهد شد.

2-  تست تناسب برای بخارات، تست تناسب آئروسل، تست گرد و غبار زغال سنگ و تست تالک نمونه‌هایی دیگر از تستهای تناسب کیفی هستند.

B- تست کمی تناسب: در این نوع تستها که بسیار اختصاصی‌اند اطلاعات بیشتر و دقیق‌تری درباره کارآیی ماسک تامین می‌شود. در طول این نوع تست‌ها بطور همزمان غلظت آلاینده درمحیط مورد آزمایش و همچنین بخش داخلی ماسک، برای تعیین مقدار آلاینده‌ای که به درون ماسک راه یافته است، اندازه‌گیری می‌شود. دو آئروسل معمول مورد استفاده در تست‌های کمی عبارتند از: دیوکتیل فتالات (DOP) و کلراید سدیم.

دریچه‌های ماسک رسپیراتور:

تمامای ماشک‌ها به استثنای انواع یکبار مصرف دارای دریچه‌های دم و بازدم می‌باشند. دریچه‌های دم از عبور هوای بازدمی از کنار مواد جاذب و فیلترهای رسپیراتور جلوگیری کرده و بدین ترتیب از اثرات سوء بر روی جاذب‌ها و فیلترهای آئروسلجلوگیری می‌کنند. کنترل مداوم و منظم دریچه‌های بازدم امری ضروری می‌باشد زیرا یک عیب کوچک می‌تواند کل سیستم رسپیراتور را غیر مفید سازد، وجود یک ذره یا حتی یک تار مو می‌تواند در مواقع دم باعث بسته نشدن کامل دریچه و در نتیجه نفوذ آلاینده‌ها به درون ماسک شود. سرپوش ویژه دریچه‌های بازدم دو وظیفه اصلی زیر را بر عهده دارد:

-محافظت دریچه از صدمات فیزیکی

-حفظ مقدار کمی از هوای بازدمی که این امر باعث می‌شود پس از پایان بازدم و در شروع دو درلحظه اول که دریچه بازدم کاملاً بسته نشده است نفوذ مواد سمی جلوگیری شود.

حذف آئروسل‌ها، گازها و بخارات:

به استثنای رسپیراتورهای یکبار مصرف، عنصر تصفیه کننده هوای رسپیراتور قابل تعویض است. بخش‌های تصفیه کننده هوا در دو دسته کلی جای می‌گیرند:

1- تصفیه کننده‌های آئروسل

2- تصفیه کننده‌های بخار و گاز

در دسته اول رسپیراتورها، فرایند حذف در ارتباط کامل با اندازه ذرات بوده و به ترکیب آن بستگی ندارد. در دسته دوم گاز یا بخار با عبور از روی کارتریج یا کانیستر حاوی مواد جاذب سطحی (نظیر کربن فعال) یا مواد واکنش‌پذیر با آلاینده تصفیه می‌شود. بعضی از جاذب‌ها نسبت به یک آلاینده بسیار اختصاصی بوده و ممکن است در مقابل سایر مواد آلاینده حفاظتی تامین نکنند بنابراین انتخاب نوع مناسب کارتریج در این گونه رسپیراتورها بسیار حیاتی و مهم است. انواع مختلف کارتریج‌ها را می‌توان از روی کد رنگی یا برچسب روی آنها تشخیص داد. بعضی از کارتریج‌ها می‌توانند در مقابل چندین آلاینده حفاظت لازم را تامین کنند. علاوه بر این می‌توان در بعضی موارد جهت حفاظت در برابر دو ماده آلاینده نظیر بخارات و گرد و غبارهای سمی از دو کارتریج به صورت سری استفاده کرد.

موضوعی که در استفاده از رسپیراتورها از اهمیت بسزایی برخوردار است عبور آلاینده بدون حذف از میان ماده واسطه است که به این امر Break Through گویند. Break Through اصطلاحی است برای توصیف حالتی که در آن سیستمجذب رسپیراتور کارتریج شیمیایی توانایی خود را از دست داده و در نتیجه آلاینده‌های گاز و بخاری شکل به درون سیستم تنفسی نفوذ می‌کنند. بنابراین استفاده از رسپیراتورهای کارتریج‌دار جهت آلاینده‌هایی که خاصیت هشداردهندگی پایینی دارند، توصیه نمی‌شود.

آموزش:

در صورتیکه کاربران آموزش‌های لازم درباره نحوه استفاده صحیح از رسپیراتور را دریافت نکرده باشند حتی با وجود انتخاب رسپیراتور مناسب، برنامه حفاظتی موثر واقع نخواهد شد. از آنجائیکه رسپیراتورها بطور خودکار قادر به قرارگیری صحیح بر روی صورت نیستند لازم است که آموزش کاربران با تست تناسب رسپیراتورها شروع شود.

کاربران رسپیراتورها را می‌توان در سه دسته کلی طبقه‌بندی کرد: روتین، گاه به گاه و اضطراری که همه استفاده کنندگان لازم است اطلاعاتی درباره نحوه کار رسپیراتور، نگهداری دوره‌ای و منظم و مشکلاتی که می‌تواند در اثر عدم استفاده یا استفاده غلط رسپیراتورها ایجادشود، دریافت کنند.

تمیزکاری، نگهداری و انبار کردن رسپیراتورها:

برای اطمینان از اینکه رسپیراتورها همواره قابل استفاده‌اند، لازم است یک برنامه منظم و دقیق نگهداری اجرا شود. رسپیراتورها بایستی به طور روزانه تمیز شده و اگر توسط افراد مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرند، ضدعفونی شوند. علاوه بر این لازم است که پس از هر بار استفاده، سالم بودن آنها کنترل شده و قسمت‌های معیوب آنها تعویض گردد. در نهایت نحوه انبار کردن آنها به نحوی باشد که در جعبه‌ها و کیسه‌های اختصاصی جای گیرند و مصون از گرد و غبار، اشعه خورشید، دماهای بسیار بالا یا پایین، رطوبت و مواد شیمیایی باشند و از تلنبار شدن رسپیراتورها بر روی هم اجتناب شود.

نظارت و مراقبت:

پایش منظم و دائمی کاربران رسپیراتورها گامی اساسی در راستای کسب اطمینان از استفاده صحیح و مداوم و سایل حفاظتی فردی و در نتیجه موفقیت آمیز بودن برنامه است. دخیل نمودن کارگان نیز درموفقیت آمیز بودن برنامه وسایل حفاظت فردی حائز اهمیت است و همچنین در ابتدای یک برنامه حفاظت تنفسی کلیه کاربران رسپیراتور باید مورد معاینات و آزمایشات پزشکی بالاخص از نظر کارکرد دستگاههای تنفسی و گردش خون قرار گرفته و با انجام غربالگری افرادی که ممکن است در استفاده از رسپیراتورها دچار مشکل شوند (نظیر بیماران قلبی و ریوی)، شناسایی گردند.

برگرفته از: نشریه ی گل گهر .ش 16